De Moivre formülü

De Moivre formülü 18. yüzyıl Fransız matematikçisi Abraham de Moivre anısına isimlendirilmiş ve herhangi bir karmaşık sayı (özellikle herhangi bir gerçel sayı x ve herhangi bir tamsayı n) için şu ifadenin geçerli olduğunu önerir:

$left(cos x+isin xright)^n=cosleft(nxright)+isinleft(nxright).,$

Bu formülün önemi (burada önünde i sanal birim ifade ile verilmiş olan) karmaşık sayılar ile trigonometri arasındaki bağlantıyı açıklamasındadır.

Bu formülde "cos x + i sin x" bazan "cis x" olarak kısaltılabilir.

Formülün sol tarafi binom teoremi kullanarak açılıp gerçel kısmına ve sanal kısmına yeni şekil verilirse, cos(nx) ve sin(nx) için yalnızca sin(x) ve cos(x) kullanan uygulamalı matematikde çok önemli ifadeler elde edilir.

Bu formülün diğer bir uygulaması ise birim sayının (yani 1in) köklerini karmaşık sayılar (yani zⁿ = 1 ise zkarmaşık sayıları) ile ifade edilmesini sağlamasıdır

Tarihi olarak başka şekilde isbat edilmekle beraber, de Moivre'in formülü Euler'in formülünu kullanarak hemen şöyle isbat edilebilir:

$e^{ix} = cos x + isin x,$

ve üstel yasaya göre

$left( e^{ix} right)^n = e^{inx} .,$

O halde Euler'in formülü ile,

$e^{i(nx)} = cos(nx) + isin(nx),$ .

olur.

Endüksiyon ile isbat

Üç değişik hal ele alınabilir:

Eğer n > 0 ise, matematiksel endüksiyon ile şöyle ilerliyebiliriz.

Eğer n = 1 ise, sonuç açıkca geçerlidir. Hipotezimiz icin, sonucun bir tamsayı olan k için geçerli olduğunu varsayalım. Yani varsayımız şu olsun:

$left(cos x + i sin xright)^k = cosleft(kxright) + i sinleft(kxright). ,$

Şimdi n = k + 1 halini ele alalim:

$begin{alignat}{2} left(cos x+isin xright)^{k+1} & = left(cos x+isin xright)^{k} left(cos x+isin xright) & = left[cosleft(kxright) + isinleft(kxright)right] left(cos x+isin xright) &&qquad mbox{enduksiyon hipotezine gore} & = cos left(kxright) cos x - sin left(kxright) sin x + i left[cos left(kxright) sin x + sin left(kxright) cos xright] & = cos left[ left(k+1right) x right] + isin left[ left(k+1right) x right] &&qquad mbox{ trigonometrik ozdesliklere gore} end{alignat}$

Bundan, eğer sonucun, n = k için geçerli olması halinde, n = k + 1 için de geçerli olduğu anlamına varılır. Öyle ise, matematik endüksiyon prensipine göre, tüm pozitif tamsayılar için (yani n≥1 için) bu sonuç geçerli olur.

Eğer n = 0 ise, $cos(0 x) + i sin(0 x) = 1 + i 0 = 1$ olduğu için ve konvansiyonel olarak $z 0 = 1$ olarak verildiği için, bu formül geçerlidir.

Eğer n < 0 ise, n = −m olduğu zaman bir pozitif tamsayı m ele alsın. O halde

$begin{align} left(cos x + isin xright)^{n} & = left(cos x + isin xright)^{-m} & = frac{1}{left(cos x + isin xright)^{m}} & = frac{1}{left(cos mx + isin mxright)} & = cosleft(mxright) - isinleft(mxright) & = cosleft(-mxright) + isinleft(-mxright) & = cosleft(nxright) + isinleft(nxright). end{align}$

Böylelikle, teorem nin tüm tamsayı değerleri için geçerlidir.

Kosinus ve sinus için tek tek formüller

Karmaşık sayıların eşitliğini gösterdiği için bu denklemin hem gerçel kısımları hem de sanal kısımları ayrı ayrı birbirne eşit olmalıdır. Eğer x (ve bundan dolayi $cos x$ ve $sin x$ ) gerçel sayılar ise, o zaman bu kısımların özdeşlikleri (taraf değiştirilerek) şöyle yazılabilir:

$begin{alignat}2 cos(nx)&=sum_{i=0}^{lfloor n/2rfloor}{tbinom{n}{2i}}(-1)^i(cos{x})^{n-2i}(sin{x})^{2i}& &=sum_{i=0}^{lfloor n/2rfloor}{tbinom{n}{2i}}(cos{x})^{n-2i}((cos{x})^2-1)^i sin(nx)&=sum_{i=0}^{lfloor (n-1)/2rfloor}{tbinom{n}{2i+1}}(-1)^i(cos{x})^{n-2i-1}(sin{x})^{2i+1}& &=(sin{x})sum_{i=0}^{lfloor(n-1)/2rfloor}{tbinom{n}{2i+1}}(cos{x})^{n-2i-1}((cos{x})^2-1)^i end{alignat}$

Bu denklemler xin karmaşık değerleri için geçerlidir. Buna neden her iki tarafın da x in holomorf fonksiyonları olması ve gerçel eksende birbiriyle çakışan bu şekildeki iki fonksiyonun karmaşık düzeyde de mutlaka birbiriyle çakışması gereğidir.

Bu denklemlerin örnek ifadeleri olarak $n = 2$ ve $n = 3$ için şu sonuçlar çıkarılır:

$begin{alignat}2 cos(2x) &= (cos{x})^2 +((cos{x})^2-1) &&= 2(cos{x})^2-1 sin(2x) &= 2(sin{x})(cos{x}) cos(3x) &= (cos{x})^3 +3cos{x}((cos{x})^2-1) &&= 4(cos{x})^3-3cos{x} sin(3x) &= 3(cos{x})^2(sin{x})-(sin{x})^3 &&= 3sin{x}-4(sin{x})^3 end{alignat}$

$cos(n x)$ için formülün sağ tarafı gerçekte $cos x$ değerli Çebişev polinomu olan $T n$ ifadesinin n(cosx) değeridir.

Genelleştirme

Bu formül yukarıda verilen hallerden daha geniş hallerde de geçerlidir. Eğer z ve w karmaşık sayılarsa, o halde

$left(cos z + isin zright)^w$

bir çokludeğerli fonksiyon olur ve

$cos (wz) + i sin (wz),$

ise bir çokludeğerli fonksiyon olmaz. Böylece

$cos (wz) + i sin (wz) ,$ ifadesi sunun bir parcasidir $left(cos z + isin zright)^w,$ .

1 in küpköklerinin karmaşık düzeyde gösterimi.

Uygulamalar

Bu formül bir karmaşık sayı için ninci kökleri bulmak için kullanılabilir. Eğer $z$ bir karmaşık sayı ise bu polar koordinatlı olarak şu şekilde yazılabilir:

$z=rleft(cos x+isin xright),,$

O halde

$z^{{}^{frac{1}{n}}}= left[ rleft( cos x+isin x right) right]^ {{}^{frac{1}{n}}}= r^{{}^{frac{1}{n}}} left[ cos left( frac{x+2kpi}{n} right) + isin left( frac{x+2kpi}{n} right) right]$

olur. Burada $k$ tamsayıdır. $z$ için $n$ tane değişik kök bulmak için $k$ nin $0$ den $n - 1$ e aralığını incelemek gerekir

Rastgele Haberler
Bayes teoremi T Dağılımı Ceva teoremi Liouville teoremi (karmaşık analiz) Peano aksiyomları	Hesabın Temel Teoremi e SAYISI İRRASYONELDİR Kategori teorisi Çıkarma ve Kare Alma Altında Kapalı Kümeler Goldbach Sanısı