::::Matematikciyiz.com:::

Grup teorisi

Üzerinde tersinebilir ve bileşme özelliğine sahip iki değişkenli bir operasyonun tanımlı olduğu kümelerin teorisidir. Daha detaylı açıklamak gerekirse, grup nesnesi bir küme G ve onun üzerinde tanımlı bir cdot işleminden oluşur. Bu operasyonun aşağıdaki şartları sağlaması gereklidir:

1) G’nin herhangi üç elemanı a,b,c için

 

acdot(bcdot c)=(acdot b)cdot c

eşitliği sağlanmalıdır,

2) G’nin öyle bir e elemanı vardır ki, G’deki herhangi bir a için

acdot e=ecdot a=a

eşitliği sağlanır (yani e etkisiz elemandır), ve de e, G’de bu özelliği sağlayan tek elemandır,

3) G’deki her a elemanı için öyle bir b elemanı bulmak mümkündür ki

acdot b=bcdot a=e

eşitliği sağlansın. Eğer bu eşitlik sağlanıyorsa b elemanına a elemanının tersi adı verilir.

Yukardaki tanımda dikkat edilmesi gereken bir nokta ise işlemimizin değişme özelliği olduğunu varsaymıyor oluşumuzdur. Yani bazı gruplarda öyle iki a ve b elemanı bulmak mümkündür ki acdot bneq bcdot a olsun. Öte yandan eğer bir grupta fazladan değişme özelliği de varsa o gruba "Abel grubu" denir. Gruplar sonlu veya sonsuz sayıda eleman içerebilirler.

Gruplara bazı örnekler:

1) Tam sayılar kümesi ve üzerindeki toplama işlemi, bir Abel grubudur.

2) 0′dan farklı rasyonel sayılar ve çarpma işlemi, bu da Abeldir.

3) Simetrik n grubu, {1,…,n} kümesinden kendi içersine birebir örten fonksiyonlardan oluşur. Eleman sayısı n! dir ve Abel değildir.

4) Lie Grupları, Diferensiyel Geometri alanının uğraş konularıdır.

Kısa Tarih

İlk başta Fransız matematikçi Evariste Galois tarafından Cisimler Teorisi’ndeki sonlu genişlemeleri açıklamak için tanımlanmışlardır. Bu konu daha sonraları Galois genişlemeleri adıyla anılmaya başlanmış ve bu alanda karşımıza çıkan gruplara da Galois Grupları denmiştir. Galois grupları günümüzde hala daha Cebirsel Geometri alanının temel uğraş alanları içersindedirler. Öte yandan gruplar saf matematikte hızla başka uygulama alanları bulmuşlar ve Katı Hal Fiziği ve Oyunlar Teorisi gibi uygulamalı alanlara da sıçramışlardır. 1980′li yıllarda tamamlanan sonlu grupların sınıflandırılması projesi modern matematiğin en büyük başarılarından biri olarak kabul edilir.

 
Rastgele Haberler

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Kimler Çevrimiçi

Şu anda 13 ziyaretçi çevrimiçi
English Chinese (Simplified) French German Italian Portuguese Russian Spanish

İlgili Bağlantı


You are here  :